Transkrypcja zagranicznego aktu małżeństwa w Polsce
Zasady transkrypcji zagranicznych aktów małżeńskich (w tym jednopłciowych)
Poniższy artykuł ma charakter poradnikowy i nie stanowi porady prawnej. Przepisy dotyczące transkrypcji zagranicznych aktów małżeństw jednopłciowych są stosunkowo nowe, dlatego w indywidualnych sprawach zalecamy dodatkowo kontakt z właściwym Urzędem Stanu Cywilnego (lista USC na końcu tekstu).
Coraz więcej Polaków zawiera związki małżeńskie za granicą, w tym związki małżeńskie jednopłciowe w krajach, w których taka forma związku małżeńskiego jest prawnie dozwolona. Do niedawna wpisanie takiego aktu do polskich ksiąg stanu cywilnego było niemożliwe, teraz jednak sytuacja się zmieniła. W tym artykule wyjaśniamy, na czym polega transkrypcja aktu małżeństwa, jak obecnie wygląda procedura w przypadku małżeństw (w tym też jednopłciowych) oraz dlaczego niezbędnym elementem całego procesu jest tłumaczenie przysięgłe dokumentu potwierdzającego zawarcie związku małżeńskiego za granicą.
Czym jest transkrypcja aktu małżeństwa?
Transkrypcja to wpisanie zagranicznego aktu stanu cywilnego (np. aktu małżeństwa) do polskich ksiąg stanu cywilnego. Dzięki transkrypcji dokument wystawiony za granicą uzyskuje polski odpis, którym można posługiwać się w polskich urzędach na takich samych zasadach jak w przypadku małżenstwa zawartego w Polsce. Wniosek o transkrypcję składa się w wybranym Urzędzie Stanu Cywilnego. Koniecznie jest dołączenie zagranicznego akt małżeństwa wraz z jego tłumaczeniem przysięgłym na język polski.
Transkrypcja aktu małżeństwa jednopłciowego
Przez lata polskie urzędy stanu cywilnego odmawiały transkrypcji zagranicznych aktów małżeństw jednopłciowych, powołując się na to, że polskie prawo rodzinne nie przewiduje takiej instytucji małżeństwa. Zmianę wymusiło m.in. orzecznictwo sądów administracyjnych, w szczególności wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 czerwca 2021 r. (sygn. II OSK 216/21), wskazujący na konieczność zapewnienia efektywnej rejestracji zagranicznych zdarzeń stanu cywilnego i usunięcia barier administracyjnych.
Na tej podstawie Minister Cyfryzacji oraz Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydali rozporządzenie wprowadzające nowe wzory odpisów aktów małżeństwa. Rozwiązanie umożliwia transkrypcję zagranicznego aktu małżeństwa bez konieczności rejestrowania danych osób niezgodnie z ich płcią – odpis zawiera jednocześnie jasną informację o trybie sporządzenia, wskazującą, że małżeństwo zostało zawarte poza granicami Polski. Każda para, która zawarła związek małżeński jednopłciowy za granicą, może dziś złożyć wniosek o transkrypcję w dowolnym Urzędzie Stanu Cywilnego w Polsce.
Ważne! Rozporządzenie zostało opublikowane w Dzienniku Ustaw (22 maja 2026 roku) wraz z trzymiesięcznym okresem vacatio legis, potrzebnym urzędom na wdrożenie zmian w systemie rejestracji stanu cywilnego. Ponieważ przepisy i praktyka ich stosowania są jeszcze świeże, zalecamy sprawdzenie aktualnych wytycznych bezpośrednio na stronie wybranego Urzędu Stanu Cywilnego przed złożeniem wniosku (lista najpopularniejszych USC znajduje się na końcu tekstu).
Niezależnie od doprecyzowanej ścieżki formalnej, jednym z podstawowych warunków złożenia wniosku o transkrypcję pozostaje dołączenie zagranicznego aktu małżeństwa wraz z jego tłumaczeniem przysięgłym na język polski.
Dlaczego tłumaczenie przysięgłe aktu małżeństwa jest niezbędne?
Wniosek o transkrypcję zagranicznego aktu małżeństwa musi zawierać jego tłumaczenie na język polski wykonane przez tłumacza przysięgłego wpisanego na listę Ministerstwa Sprawiedliwości. Tłumaczenie zwykłe (niepoświadczone) nie jest akceptowane przez Urząd Stanu Cywilnego. Gotowe tłumaczenie opatrzone jest pieczęcią i podpisem tłumacza oraz odpowiednią klauzulą poświadczającą zgodność z oryginałem.
Tłumaczenie przysięgłe aktu małżeństwa może być też potrzebne niezależnie od samej transkrypcji, np. w sprawach imigracyjnych, dostępu do dokumentacji medycznej, pobytowych, spadkowych, bankowych, ubezpieczeniowych czy w kontaktach z zagranicznymi urzędami i konsulatami.
Do wykonania tłumaczenia przysięgłego (poświadczonego) wystarczy przesłanie skanu lub czytelnego zdjęcia dokumentu – oryginał będzie trzeba okazać przy odbiorze gotowego tłumaczenia. Zalecamy posiadanie oryginału w trakcie wizyty w USC.
Szczegółowe informacje znajdują się na stronach wybranych USC:
Podsumowanie
Dzięki nowemu rozporządzeniu, opartemu na orzecznictwie sądów administracyjnych, transkrypcja zagranicznego aktu małżeństwa (w tym jednopłciowego) do polskich ksiąg stanu cywilnego jest już możliwa w dowolnym Urzędzie Stanu Cywilnego w Polsce. Niezależnie od szczegółów procedury w danym urzędzie, jednym z obowiązkowych elementów wniosku pozostaje tłumaczenie przysięgłe aktu małżeństwa na język polski. Jeśli potrzebują Państwo profesjonalnego tłumaczenia przysięgłego zagranicznego aktu małżeństwa, zapraszamy do kontaktu z naszym biurem.